گرکه (گرمک) کردستان

 صیفی / Posted 5 ماه ago by محمد عقیلی بهمنش / 90 views

محصولی بدون نیاز به آبیاری و سم پاشی

همه ساله در این فصل، بازارهای میوه و تره بار کردستان شاهد ورود انواع میوه ها و محصولات تابستانی است که یکی از این محصولات خوشرنگ و بو خربزه محلی یا همان گرکه دیم است که با ورود به بازار در این ایام با استقبال گرم مردم و مهمانان تابستانی این استان رو برو می شود.

به گزارش خبرنگار ایرنا، گرکه دیم یک نوع خربزه محلی است که به دو صورت دیم و آبی کشت می شود که نوع دیمی آن از طعم و رنگ و بوی خاصی برخوردار است که در نوع آبی آن کمتر دیده می شود.
زمان کشت گرکه در مزارع کردستان همزمان با کشت انواع صیفی در اواخر اردیبهشت و اوایل خردادماه است که در این مدت بارش های بهاری به پایان رسیده و خاک دارای رطوبتی کم و تنها قابلیت رویش گرکه دیم دارد.
زمین مورد نیاز کاشت گرکه دیم باید در فصل کشت بهاره شخم زده شود تا بذر علف های هرز آن رشد کرده و خاک رطوبت کافی از باران های بهاری را کسب کند و در فصل مناسب دوباره کشت شود.
به طور معمول گرکه دیم باید زمانی کشت شود که پس از کشت آن و حداقل تا قبل از رویش آن هیچ بارانی نبارد تا سطح بالایی خاک را سفت نکند و جوانه ها به خوبی بتوانند از خاک سر درآورده و خاک هم رطوبت کافی برای رشد داشته باشد.
پس از رویش دانه ها دیگر بوته آن نیازی به آبیاری ندارد و از رطوبت خاک و هوا، آب مورد نیاز خود را تامین می کند بوته در طول دو ماه رشد کافی کرده و پس از گلدهی، محصول آن شروع به رشد می کند که در ابتدای هر دانه محصولی که در اصطلاح محلی به آن ‘بروله’ می گویند به اندازه یک نخود بوده و سپس رشد کرده و بزرگ و بزرگتر می شود.
در این مدت گرکه دارای طعمی بسیار تلخ بوده و تنها سطح پوست آن را می توان خورد و قسمت گوشت و دانه آن بسیار تلخ است از هر بوته گرکه به تناسب کوچکی و بزرگی آن بیش از 15 الی 20 گرکه با شکل کروی و بیضی در اندازه های مختلف رشد می کند سرشاخه های هر بوته که به آن ‘ترز’ می گویند، در چهار جهت رشد می کند و گل می دهد.
برخی از سرشاخه های بوته برای دریافت نور و هوای بیشتر با استفاده از بوته سایر گیاهان و با پیچیدن در دور آنها از سطح زمین جدا شده و به رشد خود ادامه می دهد.
در اواسط تابستان هوای این منطقه تغییر پیدا می کند و به دلیل رطوبت هوا در شب هنگام و آفتاب روز گرکه دیم کم کم شروع به رسیدن می کند و اولین محصول با طعمی شیرین و پرآب به رنگ زرد طلایی در می آید.
به طور معمول در اولین برداشت ها از هر بوته تنها یک تا دو گرکه برداشت می شود که اندازه های آن درشت بوده و هر دانه از 250 گرم تا یک کیلوگرم وزن دارد. در بین مردم محلی گرکه دیم نیز دارای انواع مختلفی است که طعم های متفاوتی دارند به عنوان مثال نوع ‘گرکه روشه’ که دارای پوستی خشن و خط خطی است، دارای طعم شیرین مایل به ترش است.
نوع شمامه ای خوش بو با طعمی شیرین و دارای پوستی صاف با راه راه های از بالا به پایین است خرچه، فاتی بور، کالکی سپی، مشهدی و قره خرچه نیز از دیگر انواع گرکه است که در مزارع به صورت دیم و در اندازه های مختلف کشت می شود.
در این فصل هنگام گذر از کنار مزارع گرکه دیم، بوی خاص گرکه های رسیده از فاصله صد متری به مشام می رسد و گرکه های زرد طلایی و مایل به سرخ از لای بوته های سبز رنگ نمایان می شود.
گرکه نیز مانند خربزه در قسمت میانی خود دارای چهار ردیف دانه است که دانه های آن نیز پس از خشک شدن قابلیت مصرف دارند و در صورت نگهداری در شرایط مناسب برای سال آینده نیز به عنوان بذر از آن استفاده می شود.
کشاورزان هر روز صبح برای چیدن گرکه ها به مزارع می روند و پس از برداشت، آنها را برای فروش به شهرها می آورند و در برخی موارد خریداران شهری نیز در جستجو گرکه دیم به مناطق روستایی می روند و در سر زمین گرکه ها را از کشاورزان می خرند.
گرکه دیم تنها محصول صیفی این منطقه است که بدون هیچ آبیاری و کود شیمیایی رشد می کند و به همین خاطر این میوه خریداران ویژه ای دارد و مردم شهر و روستا با اشتیاق خاصی آن را خریداری و مصرف می کنند.

** کاشت گرکه نیازمند حمایت جهاد کشاورزی است
یکی از کشاورزان روستای نجنه شهرستان بانه که هر ساله در بخشی از زمین کشاورزی خود گرکه می کارد، گفت: به دلیل سود اقتصادی کم در مقایسه با سایر محصولات، کشت گرکه دیم در بین کشاورزان این روستا جایگاه چندانی ندارد.
مصطفی احمدی افزود: در فصل برداشت گرکه که همزمان با رسیدن سایر میوه ها در منطقه است، کشاورزان محصول خود را با قیمت بسیار نازلی به دلالان می فروشند که این مقدار تنها شامل هزینه چیدن محصول هم نمی شود.
وی اضافه کرد: با توجه به اینکه این محصول پس از برداشت کمتر از دو هفته ماندگاری دارد، لازم است که کشاورزان خریدارانی را قبل از شروع برداشت پیدا کنند.
او از عدم حمایت مسئولان برای یافتن بازارهای فروش در خارج استان در راستای حمایت از کشاورزان این بخش انتقاد کرد و گفت: تاکنون هیچ تلاشی در این زمینه صورت نگرفته و گرکه دیم ناشناخته باقی مانده است.

**
کارشناس زراعت سازمان جهاد کشاورزی کردستان هم گفت: هر ساله در این استان در مجموع بیش از 13 هزار و 485 هکتار به کشت صیفی و سبزیجات اختصاص یافته است.
عبدالسلام جعفری افزود: از این مقدار در بیش از هشت هزار و 800 هکتار سیب زمینی به صورت آبی و یک هزار و 465 هکتار گرمک به صورت دیم کشت می شود.
وی اضافه کرد: به طور میانگین از هر هکتار از مزارع گرمک کردستان بیش از 5.5 تُن محصول برداشت می شود و میزان تولید سالانه استان بیش از هشت هزار تُن است.
وی اظهار کرد: علاوه بر گرمک برخی صیفی جات دیگر در این استان از جمله هندوانه، آفتابگردان و ذرت نیز به صورت دیم کشت می شود.
هم اکنون گرگه با توجه به نوع و اندازه کوچکی و بزرگی آن به قیمت 15 هزار ریال تا 25 هزار ریال به فروش می رسد و در بازار شهرهای مختلف استان در مغازه های میوه فروشی و فروشندگان دوره گرد به فروش می رسد.

**خواص طبیعی گرکه یا خربزه
باعث دفع مواد زاید و سموم موجود در خون شده و به فعالیت و شستشوی مثانه و کلیه ها کمک کرده و از احتباس ادرار و سنگ مجاری ادرار جلوگیری می کند و به واسطه آب زیاد، مواد قندی را فوری جذب خون کرده به همین سبب باعث بالا رفتن قند خون و رفع خستگی و گرمازدگی می شود.
این خربزه به دلیل مواد فیبری و وجود طعم و اسانس هایی که دارد، یک محرک قوی شیمیایی برای دستگاه گوارش است و مصرف آن برای مبتلایان به نقرس، رماتیسم، بواسیر و به خصوص برای کسانی که از یبوست رنج می برند، بسیار توصیه می شود چون این میوه تاثیر خاصی در تخلیه میکروب و عفونت های موجود در روده ها دارد.
با توجه به مشکل کم آبی در سالهای اخیر و سرازیر شدن انواع محصولات کشاورزی به بازارها که برای تولید آنها از مواد شیمیایی و انواع سموم مختلف بهره گرفته شده، شناسایی یک نوع محصول دیم و فاقد سموم و مواد شیمیایی در فرایند تولید آن باید مورد توجه بیشتر کشاورزان و مسئولان قرار گیرد.
شناساندن این محصول به عنوان یک محصول ارگانیک و مفید برای سلامتی شهروندان با برگزاری جشنواره ها و نشست های تخصصی، یافتن راهکارهای مناسب برای ترغیب بیشتر کشاورزان برای کاشت این محصول، یافت بازارهای داخلی و خارجی و ایجاد صنایع تبدیلی برای نگهداری و بسته بندی این محصول از جمله راهکارهای مناسب برای گسترش کشت این محصول در این منطقه است.
استان کردستان یک میلیون و 120هزار هکتار زمین زراعی دارد که سالانه بیش از سه میلیون تُن انواع محصولات زراعی، باغی و دامی در استان تولید می شود.
بیش از 120 هزار بهره بردار در بخش های مختلف کشاورزی در استان کردستان مشغول به فعالیت هستند.

 

گرکه (گرمک) کردستان
گرکه (گرمک) کردستان

 

گرکه (گرمک) کردستان
گرکه (گرمک) کردستان

 

گرکه (گرمک) کردستان
گرکه (گرمک) کردستان

 

گرکه (گرمک) کردستان
گرکه (گرمک) کردستان

*

Contact details

کردستان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *